kindgesprekken bij kleuters

Kindgesprekken met kleuters

Al een aantal jaar voeren wij ook in de kleuterklassen kindgesprekken. Vandaag ga ik graag in op dit onderwerp: kindgesprekken met kleuters. Waarom? Hoe voer je een kindgesprek? Welke informatie geven deze gesprekken? Hoe regel kun je dit praktisch organiseren? Wat doe je met de informatie?

kindgesprekken met kleuters

Wat zijn kindgesprekken?

Kindgesprekken zijn niet nieuw: in het schooljaar voeren we veel gesprekken met kinderen, in een groep, kleine kring of individueel. Toch lijkt het ‘kindgesprek’ iets speciaals. Doordat er een aantal jaar geleden steeds meer de aandacht kwam te liggen op HandelingsGericht Werken (HGW) kwam het kindgesprek meer in beeld. Tijdens een kindgesprek voer je individueel een gesprek over het kind, maar mét het kind en soms samen met de ouders. In het kindgesprek ga je met het kind in gesprek over de ontwikkeling van hem of haar. Niet alleen over de cognitieve ontwikkeling (dit kan wel ter sprake komen) maar vooral ga je in het gesprek over het welbevinden van een kind. Doordat je aan het begin van het schooljaar een gesprek voert met een kind, kun je hier het hele jaar hiervan de vruchten plukken.

Kindgesprekken met kleuters

Misschien kun je de kindgesprekken meer voorstellen bij midden- en bovenbouw, maar ook zeker kleuters kunnen zelf goed de gevoelens en behoeften verwoorden. Ook kun je in gesprek gaan over zijn of haar welbevinden. Nu ik een aantal keer kindgesprekken met kinderen heb gevoerd, heb ik gemerkt dat elk kindgesprek anders is. Dit is vooral afhankelijk van het kind zelf en in hoeverre hij zijn gevoelens en behoeften kan aangeven. Zeker in de kleuterklassen moet dit soms nog groeien. Door meerdere gesprekken te voeren kunnen de kinderen hierin groeien. Ook kleuters kennen zichzelf goed en kunnen op z’n kleuters aangeven hoe zij zich voelen.
Onderwerpen die je tijdens een kindgesprek met kleuters kunt bespreken:

  • Wat doet het kind graag na schooltijd?
  • Waar speelt het kind graag mee in de klas en buiten de klas?gespreksblad kindgesprekken
  • Wie zijn zijn vriendjes of zijn vriendinnetjes?
  • Wat vind hij leuk om te doen op school?
  • Wat vind hij minder leuk om te doen op school?
  • Wat wil de kleuter graag leren dit jaar?
  • Waar denkt het kind hulp van de juf bij nodig te hebben?
  • Wat zou het kind graag dit jaar willen?
  • Zou er iets in de klas moeten veranderen om het fijn te hebben?

 

Niet alle vragen hoef je te stellen in een gesprek. Soms geeft de kleuter een andere wending aan het gesprek. Soms moet je meerdere vragen stellen om meer van het kind te weten te komen. Ik vind het belangrijk dat ik in het gesprek kennis maak met het kind, een band opbouw met een kind en waarbij het kind zijn verwachtingen kan delen met jou. Door dit te delen begrijp je het kind beter, kun je situaties anders aanpakken en kun je je activiteiten in de klas meer richten op kinderen.

Wanneer een kleuter het moeilijk vindt om zijn gevoelens te delen of onder woorden te brengen wat hij graag zou willen vertellen, kun je gebruik maken van een gespreksblad. (zie voorbeeld hierboven)  Bij elke vraag (die je hardop aan het kind stelt) krijgt een kind een aantal afbeeldingen zien waar hij uit kan kiezen. Wanneer een kind alsnog met een aanvulling komt (maar eerst een aantal voorbeelden nodig heeft) kun je bij deze keuze een tekening maken.  Bovenstaand gespreksblad gebruik ik bij mijn kindgesprekken, maar kan ik helaas niet delen. 

kindgesprekken bij kleuters

Bij een kindgesprek kijk en luister je naar het individuele kind

Vervolg op startgesprek

Naar aanleiding van het startgesprek met het kind kun je in dezelfde periode nogmaals een gesprek voeren met het kind. In dit gesprek kom je terug op de gegeven informatie van het kind. Je kunt nu aan de hand van deze informatie in gesprek gaan.  Het kind heeft bijv. aangegeven dat hij graag iets zou willen leren of dat hij het eng vindt om een nieuw werkje te starten. Je gaat met het kind samen bespreken op welke manier je dit gaat aanpakken. In mijn hoofd heb ik dan altijd al een aantal ‘oplossingen’ op een rij, maar dit gebruik ik alleen wanneer een kind het zelf heel moeilijk vindt om te bedenken wat hem of haar helpt.  Dan laat ik verschillende oplossingen horen of zien en laat ik hem/haar een keuze maken uit de oplossingen. Welke past het beste bij hem of haar?  We spreken in dit gesprek af waarmee we gaan oefenen of waar hulp bij nodig is, een tijdsperiode, een moment op de dag in de week of bij een bepaalde activiteit. Na deze tijdsperiode evalueren we de hulp en bekijken we de komende periode.



Misschien vraag je je af hoe ik dit allemaal regel en waar ik de tijd vandaan haal om deze gesprekken te voeren? Bij de start van het schooljaar voer ik met alle kinderen een gesprek. Hoe ik dit organiseer kun je hieronder lezen. De vervolggesprekken zijn niet voor alle kinderen. Een aantal kinderen hebben tijdens het startgesprek signalen afgegeven. Aan jou de beslissing welke stappen je onderneemt en door dit vervolggesprek geef je het kind het gevoel dat hij gezien en gehoord is en dat je serieus er iets mee wilt doen.  Na het maken van afspraken sluit ik het gesprek altijd af met een high-five waarbij ik het gevoel meegeef dat we er samen voor gaan.

Wat doe je met de informatie uit een kindgesprek?

Het is goed om na te denken wat je met de informatie wilt doen.  De informatie uit je gesprek neem je mee in je begeleiding van het kind. (On)Bewust zul je je informatie in ieder geval verwerken in je handelingsplannen.  Op welke manier je verslag legt over de gesprekken, zul je met het team vast moeten stellen. Enkele voorbeelden van manieren van verslaglegging:

  • Je maakt een verslag van dit gesprek en voegt dit toe aan het leerlingvolgsysteem
  • Je voegt het gespreksblad of een verslag toe aan portfolio van kind.
  • Je bespreekt het kindgesprek met ouders.

Na de verslaglegging ben je natuurlijk niet klaar. Je gebruikt de informatie tijdens je begeleiding in de klas. Maar wat denk je van een moment voor een tussenevaluatie?
Een tussenevaluatie met het kind!
In het gesprek geef je een korte samenvatting van het vorige kindgesprek en herhaal je de afspraken. Geef aan dat je graag met het kind wilt praten hoe het gaat.
Ga in op de specifieke onderdelen die aangegeven zijn in het startgesprek.  Bekijk met elkaar de situatie nu en kijk naar de volgende periode.
Moeten er nog aanpassingen worden gedaan of gaan we zo verder? Stel eventueel een aantal doelen bij, wanneer dit nodig is.
Ga je nu met elk kind meerdere keren per jaar in gesprek? Dit hoeft niet. Sommige kinderen hebben een speciale behoeften en vooral voor deze kinderen zijn extra momenten waardevol.

kindgesprekken bij kleuters

Een high-five maakt zichtbaar dat je samen ervoor gaat!

Organisatie van kindgesprekken

Start niet direct de eerste schooldag met het voeren van kindgesprekken. Observeer de kinderen eerst eens:  maakt het kind contact? Met welke kinderen heeft het kind contact? Welke activiteiten lijkt hij leuk te vinden? Welke activiteit probeert hij te ontwijken?  Hoe uit het kind zich in de kring?
Na een aantal schoolweken ga je aan de slag met de kindgesprekken.
In deze eerste schoolweken heb je de kinderen kunnen leren dat op sommige momenten de juf even bezig is. (uitgestelde aandacht)
Dit kun je eventueel aangeven met een bijv. een ketting. Je moet niet proberen om alle gesprekken op één dag te voeren. Probeer elke dag een aantal gesprekken te voeren.
Voer deze gesprekken op tijden dat de kinderen redelijk zelfstandig aan de slag kunnen. Ik denk dan aan momenten als het spel in de hoeken of tijdens het buiten spelen.

 

 

Lees meer:

 

 

 




alles wat je wilt weten over kringactiviteiten

Alles wat je wilt weten over…. kringactiviteiten

Als kleuterjuf mag ik vele stagiaires begeleiden: wat is het toch fijn om de liefde voor het kleuteronderwijs te laten zien en te delen. Toch merk ik dat er weinig kennis is over de inhoud van het kleuteronderwijs. Graag wil ik in meerdere blogs wil ik graag stagiaires, maar ook nieuwe collega’s in het kleuteronderwijs informeren en inspireren.  Vandaag vertel ik je graag meer over kringactiviteiten.

kring

 

Kringactiviteiten

Op het rooster van een kleuterklas kun je ongetwijfeld verschillende kringactiviteiten vinden. Maar wat is een kringactiviteit nu precies?
Kringactiviteiten kunnen plaatsvinden in de grote of kleine kring.

Grote kring

Wanneer je een kringactiviteit aanbiedt in de grote kring betekent dat je alle kinderen uitnodigt om in een kring te gaan zitten. De kinderen zitten in een cirkel om je heen. Je voert samen met de kinderen een activiteit uit waarbij zoveel mogelijk kinderen betrokken worden.

Kleine kring

Je nodigt voor de kleine kring een beperkt aantal kinderen uit óf je laat een beperkt aantal kinderen zich inschrijven voor de activiteit in de kleine kring. Je kunt verschillende doelen hebben met de kleine kring: herhalen en inoefenen van leerstof uit de grote kring, extra uitdaging bieden of een keuze-activiteit aanbieden. In de kleine kring zijn de kinderen actief aan de slag. Omdat je met een klein groepje aan het werk bent, krijgen de kinderen veel mogelijkheden om te oefenen. Kinderen die moeite hebben met bepaalde leerstof kun je stap-voor-stap begeleiden, waarna je een stapje terug kunt doen.  Wanneer je met een kleine kring werkt is het belangrijk dat de overige kinderen zelfstandig aan de slag kunnen met andere opdrachten en dat je duidelijk maakt dat jouw aandacht op dat moment naar dit groepje gaat.

 

alles wat je wilt weten over kringactiviteiten

Inhoud van een kringactiviteit

Een goede kringactiviteit moet aan de volgende voorwaarden voldoen:

Doelgericht

Natuurlijk doe je nooit zomaar iets. Achter elke handeling zit een visie. Vooraf is het goed om na te denken over jouw activiteit. Wat is jouw doel voor de activiteit?  Een doel hoeft niet perse op de cognitieve ontwikkeling gericht te zijn. Dit betekent ook niet dat je ondertussen ook aan andere doelen werkt.  Wanneer je aan één  (of misschien twee) doelen werkt, betekent dit dat je krachtig aan de slag gaat.  Mijn valkuil was (en af en toe is) dat ik graag zoveel mogelijk in een activiteit wilde verwerken. Uiteindelijk kwam alles niet tot zijn recht. Kies dus bewust een doel uit en werk naar dit doel toe.  Dus verdeel de activiteit in tussenstappen zodat je uiteindelijk je doel kunt bereiken.

 

Speels

Laten we niet vergeten dat we in de kring kleuters hebben zitten. Een goede kringactiviteit is ‘speels’.  Wat ik onder ‘speels’ versta? Een kringactiviteit moet je ervaren als een spel.  Een spel dat je zo dicht mogelijk bij de belevingswereld van de kleuter laat komen. Waarin kinderen ervaren dat het spel leuk is. Waarin kinderen graag mee willen doen met het spel.  Een spel waarbij een beetje ‘spanning’ in zit.

 

Visueel

Tijdens de kringactiviteit moet je zorgen voor korte instructiemomenten. Probeer deze momenten kort en krachtig te houden, maar zorg voor visueel materiaal. Wanneer je het bijv. over een theepot hebt, dan neem je een theepot mee. Je zorgt ervoor dat de kinderen het kunnen zien en het nu (of later tijdens de verwerking) kunnen ervaren.  Hier hoef je niet veel tijd aan te besteden, maar visueel materiaal maakt het voor kinderen duidelijker wat de bedoeling is.   Laat precies zien welke stappen je neemt, maak dit zelf zichtbaar.  En vergeet het nu zo omhoog te houden, zodat alle kinderen kunnen zien wat je eigenlijk doet.


 

Fantasierijk

Kleuters fantaseren graag. En wat is er heerlijker om lekker te fantaseren?! Ik doe in ieder geval graag mee. Jouw fantasie kun je heel goed gebruiken bij de inleiding. Je betrekt kinderen direct in een situatie en je kunt een probleem aandragen.  En welk kind wil niet voor eten zorgen voor het vosje met honger?  De kinderen zijn direct betrokken.  Vertel niet over de vos… nee, speel alsof je de vos bent. Gebruik je stem, je mimiek, je houding.  Bijv. je gebruikt een handpop en je kruipt in het huid van het dier/personage.  Speel het verhaal uit.  Fantaseer maar lekker.  Wat is het toch leuk om kleuterjuf zijn!  Fantaseren als werk hebben… wie wil dat nu niet?

Passend bij thema

Een activiteit krijgt pas meer betekenis wanneer de activiteit aansluit of verdieping brengt aan het thema waar je over werkt. Dit beteken niet dat je altijd rond een thema moet werken, maar je kunt je onderwerp verdiepen en bij een kind tot leven laat brengen.

Actief

Een goede kringactiviteit hoeft en mag niet ‘lang’ duren.  Wat is dan lang? Tijdens de ochtendkring zorg ik dat we niet meer dan 30 minuten in de kring zitten. Bij de overige kringactiviteiten hou ik de richtlijn van ca. 15/20 minuten aan. Je moet dan niet denken dat de kinderen in die tijd op de stoel zitten en moeten luisteren. Nee, absoluut niet! Probeer tijdens een kringactiviteit de kinderen te activeren. Je zorgt ervoor dat de kinderen aan de slag gaan met de leerstof.  Dit kun je doen door o.a. gebruik te maken van cooperatieve werkvormen. Dus iedereen oefent tegelijk de leerstof.  Dit doe je door gebruik te maken van spellen of korte opdrachten. Binnen-buitenkring en ruggespraak zijn activiteiten die goed bruikbaar zijn in mijn groep.

Beweging en muziek

Jonge kinderen ervaren door te bewegen en door muziek te maken. Ook kun je veel aan de kleuter vertellen door middel van muziek met bewegingen. Tevens hebben de kinderen een ontspanningsmoment. Dus… verwerk in je kringactiviteit korte momentjes waarbij kinderen even kunnen ontspannen, kunnen genieten van muziek en ondertussen het onderwerp beleven. Zo kunnen ze even later weer een moment luisteren naar de volgende opdracht. En, wees niet bang om te zingen. Bij de start van mijn juffenloopbaan was dit een hele stap. Ik zie dit ook bij veel stagiaires: ook al ben je minder muzikaal, kinderen genieten van muziek. Zing maar gewoon en merk dat kinderen er veel minder moeite mee hebben.

Meerdere niveaus

Binnen elke kringactiviteit differentieer naar het niveau van de kinderen. Je kiest een stukje leerstof en je bedenkt vooraf hoe je de activiteit een stapje makkelijker zou kunnen maken (wanneer het tijdens de activiteit toch te moeilijk blijkt te zijn) en hoe je het stapje moeilijker zou kunnen maken voor de kinderen die het allemaal wel gemakkelijk kunnen. Wanneer je dit vooraf goed bedacht hebt, kun je tijdens de activiteit het niveau makkelijk aanpassen voor de hele groep of voor een aantal leerlingen. Zo zit er in elke kringactiviteit uitdaging voor elk kind!

 

pssttt…

Hij staat dan als laatste in deze rij, maar je moet dit niet zien als de volgorde van belangrijkheid. Zeker niet… want is jouw aandacht ook niet getrokken door de titel van dit kopje?! Een kringactiviteit start namelijk met een spannende, aandachtvragende inleiding. Door een spannend verhaal, door een pop of handpop een probleem te laten aandragen of….   Maak het spannend (maar let op dat het niet té spannend is) Je zult merken dat de kinderen zich helemaal in jouw verhaal zullen stoppen en direct betrokken zijn.

 

Tenslotte…

Met deze steekwoorden heb ik duidelijk aan willen geven dat een kringactiviteit niet ‘zomaar’  iets is, maar dat een kringactiviteit veel meer bevat dan je misschien eerst denkt. Wanneer je start binnen het kleuteronderwijs kun je niet alles direct. Neem de tijd om je kringactiviteiten te ontwerpen. Wanneer je dit vaker doet, gaat dit steeds gemakkelijker.

 

Heb jij nog andere steekwoorden of onderwerpen die echt in bovenstaande rij zou moeten? Laat het mij weten door een reactie hieronder achter te laten.

 

Lees meer:

 

 

 

 

 




de doelentafel

de doelentafel

Al eerder schreef ik over de doelentafel in mijn blog ‘Leerdoelen zichtbaar maken in de kleuterklas’  Maar wat is een doelentafel nu precies? Waarom zou je een doelentafel gebruiken en met welke materialen kun je deze doelentafel inrichten?  Ik geef je er graag antwoord op in deze nieuwe blog.

 

Wat is een doelentafel?

De doelentafel hoeft net perse een tafel te zijn. De doelentafel is een plekje in de ruimte van je klaslokaal waar je ruimte maakt om de doelen waaraan je werkt te delen met ouders, kinderen en andere belangstellenden. De materialen welke de leerkracht gebruikt kan verschillen. Een aantal voorbeelden uit de praktijk: een plank, een bankje, een ruimte op de kast of gewoon..een tafel.  Welke materiaal je ook gebruikt: uiteindelijk gaat het om de invulling van de ruimte. Daarover vertel ik je later in deze blog meer.

 

Waarom zou je een doelentafel gebruiken?

Met de doelentafel wordt het duidelijk zichtbaar voor collega’s, ouders, kinderen en voor andere belangstellenden dat er ook in de kleuterklas hard gewerkt wordt.  Nu vind ik het begrip ‘doelentafel’ niet erg bij kleuters passen, maar een andere benaming heb ik nog niet kunnen vinden. In een kleuterklas oefen je vaardigheden, maar wordt er niet van een kleuter verwacht dat hij/zij deze leerstof direct beheerst. Elk kind ontwikkelt zich op zijn haar tempo en elke ontwikkeling is anders.  Toch is een doelentafel heel goed te gebruiken om de zichtbaar te maken aan welke doelen we deze week aandacht besteden. Waarom ik dit doe en hoe ik denk over doelen zichtbaar maken bij kleuters kun je hier lezen.

de doelentafel



 

Materialen

Tafel

Natuurlijk hoef je niet voor een tafel te kiezen, maar kun je ook kiezen voor ander presentatieplekje zoals bijv. een plankje. Ik heb gekozen voor een IKEA lack tafeltje. Ik heb hier bewust voor gekozen omdat dit voor zowel kind als ouder te gebruiken is. Ik vind het namelijk belangrijk om ouder én kind te betrekken bij de doelentafel. Dit tafeltje is op het niveau van het kind zodat hij/zij met de materialen kan laten zien wat hij met dit materiaal kan.

Standaard

Ik heb deze doorzichtige standaard bij Action gekocht, maar helaas is hij niet meer leverbaar 🙁  Je kunt natuurlijk ook kiezen voor een lijst. In deze standaard zit de doelenposter. Wil je weten wat de doelenposter is en hoe ik de inhoud bepaal?  Lees dan deze blog nog even na.

Spelletjes

Bij alle doelen zorg ik voor verschillende materialen waarmee de kinderen kunnen oefenen. Soms is dit lastig, maar ik zorg ervoor dat er ook ruimte is om te ontdekken. Op één van de voorbeeldfoto’s is het doel: patronen maken en herkennen.  Er liggen al een aantal patronen klaar, maar er liggen ook materialen om patronen te maken. De kinderen kunnen zelf aan de slag met de materialen die op dat moment worden aangeboden.

Andere materialen die je tegen zou kunnen komen op één van mijn doelentafels:

materialen doelentafel

 

Doel:  woorden in klanken verdelen/ klanken tot woord vormen
Materiaal:  woordkaartjes in stukken geknipt
Spel:  de kinderen kunnen de plaatjes puzzelen en ondertussen een woord vormen.

 

 

 

 

doelentafel

 

Doel:  herkennen van hoeveelheden/ tellen van hoeveelheden/ juiste cijfer aan hoeveelheid kunnen koppelen
Materiaal:  cijferkaarjes van jufsanne.com, dopjes of ander materiaal om te tellen
Spel: de kinderen kunnen materialen in een bakje stoppen en hierbij het juiste cijferkaartje leggen. Daarbij kan het kaartje geplaatst worden met het juiste aantal vingers.

 

 

 

doelentafel(activiteit passend gemaakt bij thema rupsje nooit genoeg)

Doel: volgorde van getallenlijn
Materiaal: vouwblaadjes cirkel
Spel:  je kunt de kinderen zelf de volgorde op de rups schrijven. Je kunt ook de delen van het lichaam geven en de kinderen dit op volgorde laten leggen.

Bij al deze activiteiten kunnen de kinderen natuurlijk zelf ook met activiteiten komen en hier kun je dan anticiperen.

 

Wat is de meerwaarde van de doelentafel?

De doelentafel zorgt voor ouderbetrokkenheid.  Ouders zijn meer op de hoogte over de leerstof in de kleutergroep. Verder is het ook echt een speeltafel waarbij de kinderen zelf aan ouders kunnen laten zien wat ze allemaal kunnen. En dit hoeft dan niet perse het doel te zijn, dat jij hebt liggen. Ouders zien meer van de ontwikkeling van het eigen kind.  Dit is dan zeker ook de meerwaarde.

 

Meer lezen?

In ‘Teach like a champion -het jonge kind-  kun je nog mee lezen over de doelentafel en hierin kun je ook een aantal voorbeelden zien voor een peuter- en kleuterklas.

 

Lees meer:




doelen stellen in de kleuterklas

Leerdoelen zichtbaar maken in de kleuterklas

Doelen stellen?  Past dit wel binnen het kleuteronderwijs?  Hier zijn verschillende meningen over en wanneer je een bezoek brengt aan de Facebookgroep ‘Kleuterwereld’ heb je hier vast al meer over gelezen. Ik deel je graag mijn overdenkingen en ervaringen over het leerdoelen zichtbaar maken in de kleuterklas.

 

Persoonlijke doelen

Laten we eens helemaal teruggaan naar onszelf. Waarom stellen we doelen? Zelf ben ik best wel een doelgericht mensen, al zeg ik het zelf. Waarom stel ik doelen? Omdat ik graag een richting wil geven aan mijn leven, werk of ? Deze doelen probeer ik altijd zo te stellen dat ik verder kijk dan mijn comfortzone. Het is iets wat ik wil bereiken, maar waar ik nog meer voor moet doen om het te kunnen bereiken. Je leert verder te kijken, je ontdekt meer van de wereld om je heen.

Natuurlijk bepaalt de mate waarin je een doel nastreeft of je nog kijk hebt voor alles om je heen. Je kunt natuurlijk ook teveel gefocust zijn op je doel, maar om je doel te behalen heb je anderen nodig. Dus is het nodig om de ander te betrekken bij jouw doel. Het is dan wel jouw doel, maar het kan zo zijn dat een ander een stukje moet aanleveren om je doel te kunnen behalen.

leerdoelen zichtbaar maken in de kleuterklas

Doelen stellen in de kleuterklas

Doelen stellen in de kleuterklas?  Hier zijn de meningen wisselend over. Begrijpelijk.
Op onze school hebben we ons het afgelopen jaar ingezet om de leerdoelen duidelijk zichtbaar te maken en hier ook mee aan de slag te gaan. In dat proces heb ik voor mijzelf de vraag gesteld: Past het stellen van leerdoelen bij de ontwikkeling van het jonge kind?  Na deze (lange) overdenking ben ik tot de conclusie gekomen dat het jonge kind anders leert en dat je daarom anders aan de slag kunt met doelen. Op welke manier?  Dat was het onderzoeken waard en graag deel ik je vandaag mijn ervaringen met het doelen stellen in de kleuterklas.

Waarom zou ik doelen stellen?

Ik kan begrijpen dat je doelen stellen helemaal niet bij het jonge kind vind horen. Vaak hoor ik de opmerkingen als ‘maar als de ontwikkeling van het kind anders loopt, dan zal hij/zij de doelen niet behalen. Dat moet toch frustrerend zijn?!’  Hier kom ik later graag even op terug.  Zelf heb ik door veel proberen tegen dingen aangelopen en heb ik daardoor ook veel ontdekt. Waarom ik dan nu toch doelen zou stellen?  Ik zet het even voor je op een rij:

  • Het maakt duidelijk zichtbaar met welke leerstof je op dat moment oefent
  • De ouderbetrokkenheid vergroot: ouders weten waar je op dit moment in de klas mee oefent. Eventueel kunnen ouders hierop thuis mee aan de slag.
  • Je daagt kinderen uit om nieuwe activiteiten uit te proberen
  • Kinderen ervaren successen: Je kunt trots zijn op wat je hebt bereikt of je maakt zichtbaar dat de kinderen een stap verder zijn gekomen.

 

Welke doelen gebruik ik?

Elke school heeft een leerlingvolgsysteem. Binnen dit leerlingvolgsysteem volg je de ontwikkeling van een kind. Uit de leerlingvolgsysteem kun je makkelijk de doelen halen. Bekijk wel welke doelen geschikt zijn voor jouw groep. Kies niet zomaar een doel, maar bekijk welke doel past binnen jouw project.  Dus bijv. bij thema kunst kun je kiezen voor één van deze doelen:  kent de kleuren…., kent de vormen cirkel, driehoek etc.  Dit zijn onderwerpen die bij dit project passen en daarom ook meer gaan spreken.  Kies absoluut geen tientallen doelen, maar maak een selectie. Twee doelen met extra aandacht is meer dan voldoende. Waarom zou je alleen doelen stellen op cognitief gebied?  Je kunt ook voor één van de andere gebieden van de ontwikkeling van het kind doelen stellen.  Denk dan maar aan:  Kan samen afspraken tijdens het spelen in de hoeken óf kan zelfstandig de materialen opzoeken voor de activiteit.  Laten we niet alleen cognitief gericht zijn.

 

Hoe maak ik de doelen duidelijk zichtbaar?

Ik maak de doelen duidelijk zichtbaar voor ouders door een doelenposter op te hangen met hierop de doelen die deze week centraal staan te benoemen.
Wij werken met de methode Schatkist en het leerlingvolgsysteem KIJK en daarbij heb ik de posters gemaakt:

leerdoelen zichtbaar maken in de kleuterklas met een doelenposter

 

Daarnaast maak ik gebruik van de doelentafel, waarbij deze poster staat opgesteld.  Benieuwd wat een doelentafel is?  Ik vertel je hier graag verder over de doelentafel.
Verder stuur ik elke week/ twee weken een nieuwsbrief van onze klas naar ouders waarbij deze doelen ook vermeld staan. Dit doe ik omdat er bij ons de situatie is sommige ouders niet in de mogelijkheid zijn om de kinderen in de klas te brengen of op te halen en zodoende deze informatie niet zouden hebben.

Juf Janneke gaf op 16 april 2016 haar voorbeeld van het zichtbaar maken van de doelen. Voor uitleg zul je even moeten scrollen, maar dit is voorbeeld 1  en voorbeeld 2.


 

Hoe ga ik om met de doelen?

Bij de start van de week breng ik de doelen onder de aandacht van de kinderen. Waar gaan we deze week eens op letten en wat moeten we daar nog van leren? Hoe zouden we dit kunnen oefenen? Welke kinderen denken dat ze dit nog lastig vinden? Welke kinderen denken dat ze dit al kunnen? Ik stel de kinderen de vraag wat ze nodig hebben om te oefenen. En geloof mij: er komen vaak waardevolle reacties. Soms kijken de kinderen toch heel anders er tegen aan en weten ze heel duidelijk hoe de juf of meester hulp kan bieden.

Tijdens de verschillende kringactiviteiten, werkjes, aanbod van ontwikkelingsmateriaal en spel in de hoeken probeer ik ons doel terug te laten komen.  Als voorbeeld:  mijn doel is om te werken aan de vormen. Ik bied tijdens de werkles een knutselactiviteiten aan waarbij het herkennen en creëren van vormen centraal staat. Tijdens de kringactiviteiten laat ik bijv. de kinderen de verschillende vormen op elkaars rug tekenen en ik heb ‘toevallig’ een vormenspel in het activiteitenaanbod geplaatst.  Zo komen de kinderen bewust in aanraking met de vormen.  Tijdens deze activiteiten observeer ik de kinderen:  kennen ze de vormen? Met welke vormen hebben de kinderen nog moeite?  In het leerlingvolgsysteem noteer ik mijn observaties.

Aan het eind van de week bespreek ik met de kinderen de doelen van deze week. Hoe vonden ze dit doel? Hadden ze er moeite mee? Wat willen ze nog leren? Bij sommige doelen kun je de kinderen ook zelf laten presenteren hoe het gaat.  Aan het eind van de week vraag ik ook aan de kinderen of ze misschien zelf iets hebben dat ze volgende week graag zouden leren. Dit probeer ik mee te nemen in het doel van volgende week en dit te verwerken in het activiteitenaanbod. Wanneer een doel te groot is, kun je ook duidelijk verwoorden wat je aan het begin van de week zag en wat je nu ziet. Geef dan duidelijk aan welke tussenstap er gemaakt is.

quote doelen stellen

 

Zelf ben ik ook nog mijn weg hierin te zoeken. Ik hoop dat ik je heb kunnen inspireren, maar wat ik graag zou willen weten:

‘Wat zou jij graag nog willen weten over dit onderwerp?  Welke informatie vind jij nog onderbelicht en zou je meer aandacht voor willen hebben?’  En hoe werk jij aan het zichtbaar maken van de doelen?

Ik hoor het graag, dit kan door een reactie achter te laten.

 

 

Lees meer:

 

 

 

 

 

 

 




een project voorbereiden

Een thema of project voorbereiden

In de kleutergroepen en groep 3 werken we vaak met thema’s of met projecten. In de midden- en bovenbouw is dit vaker veel minder (wat helaas erg jammer is) Wil je meer weten over het hoe en waarom van werken met thema’s? Juf Bianca vertelt je daar graag meer over.  Toch is het niet zo makkelijk om een thema goed tot zijn recht te laten komen. Zoals bij zoveel dingen: een goede voorbereiding zorgt voor half werk!  Hoe je dit nu goed aanpakt? En welke rol kinderen hierin kunnen spelen? Ik geef je graag tips!

een project voorbereiden

Een thema of project voorbereiden

Op de afbeelding op deze pagina zie je een meisje alles ontdekken met haar zintuigen. Binnen een thema of project kunnen kinderen ontdekkend leren. Zelfs bij de voorbereiding kunnen de kinderen betrokken worden om alles samen te kunnen beleven.

Hoe bepaal je een thema?

Natuurlijk kun je een zelf genoeg thema’s vinden. Even rondstruinen op verschillende juffensites en je ontdekt dat de keuze reuze is! Als de keus dan zo groot is, waar begin je dan?  Het thema bepalen kun je wat makkelijker maken door:

  • de kinderen te laten meedenken
  • rekening houden met de jaargetijden/tijd van het jaar
  • actuele onderwerpen in onze samenleving
  • feestdagen

rol van kinderen bij themavoorbereiding

Laat de kinderen meedenken over het thema: waar zouden zij graag over willen werken? Er komen waarschijnlijk tientallen ideeën, maak hier een keuze uit. Hoe?  Teken op veschillende post-its een afbeelding dat slaat op het thema. Laat nu de kinderen met een vingerafdruk een keuze maken voor het allerleukste thema.  De meeste vingerafdrukken op een post-it = wij werken rond dit thema! Je kunt ook de keuze maken door zelf met ca. 5 voorstellen voor thema’s te komen. Jij hebt dan een selectie gemaakt en de kinderen kunnen hier een keuze uit maken.  De keuze is gemaakt..en nu verder!



Want je gaat nu het thema verder bekijken: aan welke deelonderwerpen kun je aandacht besteden? Kun je aan al deze deelonderwerpen werken in de door jouw vastgestelde periode? Of maak je de keuze om te werken over één van deze deelonderwerpen?  Bijv. thema lente is erg breed. Je kunt ook de keuze maken voor de onderwerpen: bloemen, groeien en bloeien, kip en haar kuikens, jonge dieren etc.

Wat willen we leren?

Je kunt zelf natuurlijk het thema helemaal gaan uitdenken. Maar waarom vraag je ook hier niet de input van de kinderen? Bij de start of de week ervoor stel ik deze vraag aan de kinderen: Wat zou jij graag willen weten of willen leren over …………..? Laat de kinderen de vragen stellen en noteer deze.  Ik deel deze door deze poster bij de deur te hangen zodat ouders ook weten welke vragen er bij de kinderen leven. Misschien zie je een verband tussen de vragen. Misschien kun je hier iets mee tijdens het voorbereiden van het thema.

Een themavoorbereiding schrijven

Nu moet je dan echt zelf aan de slag: het schrijven van een themavoorbereiding.  Wat kun je allemaal in een themavoorbereiding vinden? Dit is verschillend per leerkracht.  Ik vind het belangrijk dat het zichtbaar is waar ik aan werk tijdens dit thema en welke activiteiten ik onderneem.  Elke leerkracht/school heeft een andere themavoorbereiding: ze zien er anders uit maar inhoudelijk komen de meeste formulieren met elkaar overeen.

Ik vind het belangrijk dat je het volgende terug kunt vinden in de themavoorbereiding:

  • Aan welke doelen werk je?
  • Aan welke activiteiten werk je om deze doelen te behalen?
  • Welke werkactiviteiten bied je aan?
  • Welke extra begeleiding is er bij de verschillende activiteiten nodig?

De invulling van dit formulier kan iedereen zelf bepalen. Hebben de kinderen in Maar met de keuze van een thema en het invullen van een themavoorbereiding ben je er nog niet. Over dit onderwerp kan ik nog veel meer schrijven en in mijn volgende blog zal ik verder schrijven over dit onderwerp.

 

Wat zou jij graag nog willen weten over het voorbereiden van thema’s en de keuze voor activiteiten? 

 

Lees meer:

 

 

 




Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: rekenactiviteiten

Al eerder schreef ik een blog over het gebruik van de beschrijfbare en magnetische dobbelsteen om de taalontwikkeling te stimuleren.
Deze beschrijfbare en magnetische dobbelsteen is ook goed te gebruiken bij rekenactiviteiten. Sommige van deze activiteiten zijn leuk als ‘tussendoortje’, andere activiteiten kun je verwerken in een rekenactiviteit passend bij elk thema.

 

magnetische en beschrijfbare dobbelsteen; letters en klanken

 

Getalbegrip

Omgaan met de telrij

* Schrijf verschillende cijfersymbolen op de dobbelsteen:

– Laat de kinderen tot dit getal tellen
– Laat de kinderen vanaf dit getallen tellen tot 10 of 20.
– Laat de kinderen vanaf dit getal terugtellen tot 0.

Omgaan met hoeveelheden

* Teken een aantal figuren op de dobbelsteen (passend bij thema) en laat de kinderen het juiste aantal tellen.
* Leg een aantal voorwerpen op tafel. Laat een kind nu met de dobbelsteen gooien:  is het getal wat op de dobbelsteen staat meer, minder of evenveel als de hoeveelheid wat op tafel ligt?
* Laat de kinderen met dobbelsteen gooien met hierop de cijfersymbolen. Laat ze dit aantal voorwerpen neerleggen.  Laat ze later de verschillende aantallen vergelijken: veel, weinig, meer, minder, evenveel.
* Teken op de dobbelsteen de ogen:  herkent het kind deze structuur?
* Leg een bepaald aantal voorwerpen op tafel. Schrijf de cijfersymbolen op de dobbelsteen: gooi met de dobbelsteen. Haal nu het aantal gegooide voorwerpen weg: hoeveel voorwerpen blijven er over?
* Gooi met de dobbelsteen en geef in een grafiek aan hoeveel er gegooid is, door vakjes te kleuren.
*

Omgaan met getallen

* Schrijf verschillende cijfersymbolen op de kanten van de dobbelsteen. Laat de kinderen nu het juiste aantal voorwerpen (passend bij thema) erbij leggen.
* Teken een aantal (verschillende) voorwerpen op de kanten van de dobbelsteen. Laat de kinderen de voorwerpen tellen en met de stift de cijfersymbolen erbij schrijven.

 

Meten

Gewicht

* Teken verschillende voorwerpen (passend bij thema) op de kanten van de dobbelsteen. Laat het kind 2x gooien en deze voorwerpen op de weegschaal leggen. Welke producten zijn zwaarder/lichter?

Geld

* Laat de kinderen voorwerpen (passend bij thema) kopen. Gooi met de dobbelsteen en laat ze betalen met het bedrag dat op de dobbelsteen staat. Hoeveel krijgen ze terug? (plusopdracht)
* Laat de kinderen het getal in munten (en/of briefgeld) neerleggen op tafel.
* Leg een voorwerp in de kring met hieraan een prijskaartje. Gooi nu de dobbelsteen met hierop verschillende bedragen:  is het voorwerp goedkoper/duurder dan wat er op de dobbelsteen staat?

Tijd

* Teken verschillende dagelijkse activiteiten op de dobbelsteen. Laat de kinderen om de beurt met de dobbelsteen gooien. Bespreek met elkaar op welk dagdeel je deze activiteit uitvoert (ochtend, middag, avond, nacht)
* Maak verschillende tekeningen op de dobbelsteen waar de verschillende seizoenen zichtbaar zijn.  Laat de kinderen om de beurt met de dobbelsteen gooien en bespreek met elkaar bij welk seizoen de tekening hoort en waarom de kinderen dit denken.

 

Meetkunde

Vormen en figuren

* Teken op de dobbelsteen verschillende vormen (driehoek, cirkel, rechthoek, vierkant). Laat de kinderen dobbelen en met de vormen een figuur ontwerpen.
* Teken op de dobbelsteen verschillende vormen. Laat de kinderen dobbelen en hetzelfde figuur opzoeken in de klas.
* Deel verschillende geometrische vormen uit.  Laat een kind de dobbelsteen gooien. De kinderen met dezelfde vorm als zichtbaar op de dobbelsteen gaan staan (of voeren een andere opdracht uit.
* Leg een voorbeeld van een mozaikfiguu klaar. Laat de kinderen om de beurt gooien. Ze mogen de vorm pakken en op het voorbeeld leggen.

Oriënteren en lokaliseren

* Laat de kinderen met de dobbelsteen in de klas gooien. Bespreek met elkaar waar de dobbelsteen ligt (dichtbij, ver, naast, voor, achter etc.)
* Maak met de kinderen een plattegrond van de klas.  Laat een kind nu de dobbelsteen door de klas rollen. Laat een kind de route die de dobbelsteen genomen heeft op de plattegrond tekenen.

Construeren

* Laat de kinderen een bouwwerk maken (bijv. een toren of kasteel) Laat de kinderen om de beurt in de bouwhoek de dobbelsteen gooien waarop verschillende materialen staan afgebeeld (knexx, kapla, blokken etc.) welke ze moeten gebruiken.
* Teken op de dobbelsteen verschillende vormen. Laat de kinderen een aantal keer dobbelen en maak van deze vormen een figuur. Leg nu een touwtje langs het figuur en dobbel nu nogmaals. Spiegel nu met de vormen het vorige figuur.
* Teken op de dobbelsteen verschillende figuren met verschillende kleuren: laat het kind een tweevoudige opdracht geven aan een andere kind:  Pak de rode driehoek.

 

Deze blog is mede mogelijk gemaakt door Credu.nl

magetische en beschrijfbare dobbelsteen credu.nl

 

 

 

 

 

 

 




magnetische en beschrijfbare dobbelsteen; rijmen

Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: de taalontwikkeling (1)

Vorige week ontving ik de ‘beschrijfbare dobbelsteen’ van Credu.nl:  een webwinkel vol met prachtige educatieve materialen, maar ook voor knutselmateriaal ben je daar op het juiste adres.

Magnetische én beschrijfbare dobbelsteen

Een dobbelsteen is handig te gebruiken in een kleuterklas. Het spelelement wat de dobbelsteen toevoegt, zorgt voor plezier. In de meeste kleuterklassen kun je wel een dobbelsteen vinden, want veel kleuterjuffen en meesters weten dat je deze op verschillende manier kunt inzetten.
En nu is daar dan…. de magnetische, maar ook beschrijfbare dobbelsteen!   Welke toevoeging kan deze geven aan ons onderwijsaanbod?  Bij het bekijken van het filmpje zie je al een aantal toepassingen voorbij komen. Maar dit is nog maar één van de vele toepassingen. Ik laat je graag zien op welke manier je deze dobbelsteen kunt inzetten bij de taalontwikkeling van een kleuter.

 

Vertellen

Sommige kinderen vinden het lastig om te vertellen, terwijl juist dit zo goed is voor de taalontwikkeling.  Daarom een aantal activiteiten om te oefenen met vertellen:

* Teken een aantal afbeeldingen op de dobbelsteen. Laat het kind wanneer het aan de beurt is gooien met de dobbelsteen. Laat hem hierover vertellen.

* Lees met elkaar een (prenten)boek.  Ga hierna dieper in op het verhaal. Teken op de dobbelsteen afbeeldingen die passen bij de vragen:  Wie?  Wat?  Waar?  Wanneer?  Laat de kinderen gooien en laat de kinderen meer vertellen over het prentenboek.

 

Rijmen

* Teken op de dobbelsteen een aantal afbeeldingen die passen bij het thema waar je over werkt. Schrijf het woord eronder voor de beginnende lezers.  Ga in een kring staan of zitten en laat de kinderen om de beurt met de dobbelsteen gooien. Laat de kinderen de afbeelding benoemen en hierna een rijmwoord erbij bedenken.

* Teken op de dobbelsteen een aantal afbeeldingen die passen bij het thema waar je over werkt. Schrijf het woord eronder voor de beginnende lezers. Leg midden in de kring allemaal materialen of kaartjes met afbeeldingen welke rijmen op één van de woorden. Ga in een kring staan of zitten en laat de kinderen om de beurt met de dobbelsteen gooien. Laat de kinderen een rijmwoord zoeken tussen de materialen in de kring.

* Gooi met dobbelsteen waarop een aantal afbeeldingen zijn getekend. Maak een zin waarbij een rijmwoord aan het eind van de zin te vinden is. Maak als leerkracht nu een tweede zin erbij, maar vergeet het laatste woord te noemen. Weten de kinderen een rijmwoord te bedenken?

magnetische en beschrijfbare dobbelsteen; rijmen

 

Woorden en zinnen

* Teken op de dobbelsteen een aantal afbeeldingen die passen bij het thema waar je over werkt. Schrijf het word eronder voor de beginnende lezers. Ga in een kring staan of zitten en laat de kinderen om de beurt met de dobbelsteen gooien. Laat de kinderen de afbeelding benoemen en met dit woord een zin maken.  Je kunt dit spel pittiger maken door kinderen twee maal te laten gooien en met deze twee woorden en zin te laten maken.

 

Woordenschat

* Laat een kind met de dobbelsteen gooien, maar de overige kinderen mogen de afbeelding niet zien. Laat het kind het woord omschrijven. Wie raadt over welke woord dit kind veel te vertellen heeft?

* Laat een praatplaat zien. Laat een kind met de dobbelsteen gooien en de afbeelding benoemen.  Laat hem/haar nu de afbeelding zoeken op de praatplaat en vertellen waar de afbeelding te zien is op de praatplaat.

magnetische en beschrijfbare dobbelsteen; letters en klanken

Klanken & letters

* Schrijf op elk deel van de dobbelsteen een letter. Laat een kind de dobbelsteen gooien en benoemen welke klank bij de letter hoort. Laat het kind nu een woord (binnen aangeboden thema?) bedenken met deze letter.

* Schrijf op elk deel van de dobbelsteen een letter. Laat een kind de dobbelsteen gooien en met deze letter een woord maken en de overige letters achter de letter schrijven.

* Teken op de dobbelsteen verschillende afbeeldingen. Laat een kind de dobbelsteen gooien en hierna het woord hakken en plakken.

* Teken op de dobbelsteen verschillende afbeeldingen. Laat een kind de dobbelsteen gooien en hierna het woord hakken.  Laat een ander kind het woord weer plakken.

 

Waarom moet je deze dobbelsteen écht hebben?

Deze dobbelsteen is vooral zo handig om te hebben in de klas omdat het op vele verschillende manieren is te gebruiken. Ik heb hierboven alleen nog maar een aantal toepassingen gegeven voor de taalontwikkeling.  Ben jij geen tekenwonder?  Je kunt van te voren ook afbeeldingen printen op magnetisch papier, zodat de afbeeldingen duidelijk zijn. Niet alleen daarom wil jij deze dobbelsteen gebruiken, hij is ook gewoon handig ‘er snel even bij te pakken’  wanneer je even flexibel moet reageren.  Het tekenen of schrijve op de dobbelsteen is zo gedaan, waarna je direct aan de slag kunt. De dobbelsteen is handig voor een korte activiteit.  Verder is de dobbelsteen voor iedereen goed zichtbaar en kun je alles er makkelijk weer afvegen waarna je direct door zou kunnen met een nieuwe activiteit.

Deze dobbelsteen is verkrijgbaar bij Credu.nl

 

Lees binnenkort meer

Met de dobbelsteen aan de slag met de rekenontwikkeling (2)
Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen (3): leren lezen
Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen (4): toepassingen in de midden- en bovenbouw

 

Deze blogpost is mede mogelijk gemaakt door:
magetische en beschrijfbare dobbelsteen credu.nl

 

 

 




Rekenen: dobbelsteenstructuur

Dobbelsteen:
1tm6endobbelsteen